Z Grażyną Gęsicką, b. minister rozwoju regionalnego, rozmawia Jacek Sądej.

– Niedawno poddała Pani krytyce działania rządu związane z wykorzystaniem funduszy unijnych. Do drugiej połowy września wydano tylko 2,5 proc. środków przeznaczonych do wykorzystania w 2008 roku. Z czego wynika to zaniedbanie?
– Są trzy główne przyczyny. Pierwsza polega na tym, że zostały wstrzymane w praktyce wszystkie inwestycje infrastrukturalne, ponieważ prawo polskie, mówiące o tym jak się wydaje decyzje dotyczące oddziaływania na środowisko danej inwestycji, zostało uznane za niezgodne z prawem wspólnotowym. Myśmy, to znaczy nasz rząd i minister Szyszko, to prawo poprawiali. Przyszły jednak wybory i w rezultacie ta wersja poprawionej ustawy przygotowanej przez ówczesne Ministerstwo Środowiska nie trafiła do Sejmu. W listopadzie pojawił się nowy rząd, który nie skorzystał z tamtej ustawy, do czego ma prawo. Natomiast zamiast przygotować bardzo szybko projekt nowej to pracowali nad tym aż osiem miesięcy. Przez to straciliśmy najlepszy czas, bo wiadomo, że inwestycje robi się wiosną, latem i jesienią. Ostatecznie ustawa została uchwalona 30 września. Zawiera ona przepis, że powstaną nowe instytucje, które będą wydawały decyzje środowiskowe: Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska i regionalne dyrekcje. Tych instytucji jeszcze nie ma, one dopiero mają powstać, czyli nadal te inwestycje „leżą”. Pani minister Elżbieta Bieńkowska oskarża zawsze poprzedni rząd za zaniedbanie, ja nawet jestem gotowa posypać głowę popiołem za poprzedni rząd. Natomiast jest pytanie, dlaczego aktualny rząd osiem miesięcy przygotowywał projekt nowej ustawy, zamiast zrobić to w ciągu miesiąca, a w kolejnym „przepchać” przez Sejm. Bo przecież nie takie rzeczy „przepychają” bardzo szybko, a w związku z tym i to mogliby zrobić.

Poniżej wypowiedzi Poseł Grażyny Gęsickiej zamieszczone 15 października w Dzienniku Polskim i 27 października w Super Nowościach.

W budżecie 2008 r. zaplanowano wydatkowanie z programów Narodowej Strategii Spójności 2007- 2013 w kwocie 17 022 305 tys. zł (finansowanie UE 14 643 850). Projekt budżetu na 2009 r. przewiduje, że realizacja wydatkowania NSS 2007-2013 w 2008 r. będzie prawie o połowę niższa i wyniesie 9 253 494 tys. zł (finansowanie UE 7 156 666). Z danych Ministerstwa Rozwoju Regionalnego wynika, że 21 września b.r. wydatkowanie NSS 2007-2013 wynosi niecałe 368 mln zł czyli 0,12% całej alokacji dla Polski oraz 2,5% pierwotnego planu na 2008 r.

Przyczyny niskiego wydatkowania z programów Narodowej Strategii Spójności 2007- 2013
• Błędna decyzja MRR dotycząca weryfikacji listy projektów indywidualnych
• Niewłaściwe regulacje prawne opóźniające realizację i rozliczanie projektów
• Niewystarczająca sprawność administracji

1. Błędna decyzja MRR dotycząca weryfikacji listy projektów indywidualnych
Przez decyzję MRR o weryfikacji straciliśmy kilka miesięcy, w czasie których projekty mogły być realizowane. Ogłoszenie zamiaru weryfikacji po objęciu rządów przez koalicję PO-PSL wstrzymało pracę beneficjentów nad projektami do czasu ogłoszenia nowej listy (luty 2008). Wartość dofinansowania wszystkich projektów przed weryfikacją przekraczała 130 mld zł. Straty w wydatkowaniu są trudne do oszacowania, ale liczą się w miliardach zł.